آزمایشگاه سناریوهای تورمی

مدل نمایشی پیشرفته‌تر برای سناریوپردازی تورمی با شش شاخص هم‌زمان، افق ۱۸‌ماهه و سناریوهای متنوع‌تر.

نهادهای مرتبط:  سازمان برنامه و بودجه بانک مرکزی مرکز آمار ایران 
موضوعات مرتبط:  
آزمایشگاه سناریوهای تورمی

اجرای مدل و سناریوپردازی تورمی

  • نوع مدل:   شبیه‌سازی نمایشی / Multi-factor demo model
  • افق:   ۱۸ ماه
  • واحد:   شاخص پایه ۱۰۰
  • کاربری:   روایت تصویریِ سناریوها؛ غیرقابل استناد به‌عنوان پیش‌بینی رسمی

سناریوهای چندعاملی تورم

این مدل برای نمایش توان سناریوپردازی سامانه بازطراحی شده است. به‌جای خطوط ساده و کوتاه، شش متغیر شاخص‌محور در یک افق ۱۸‌ماهه کنار هم قرار گرفته‌اند تا کاربر بتواند با جابه‌جایی سناریوها، هم‌زمان مسیر تورم، نقدینگی، شکاف ارزی، انتظارات، فشار هزینه و اعتماد را ببیند.

همه اعداد کاملاً نمایشی هستند و فقط با هدف نشان دادن ظرفیت تصویری و روایی DSS طراحی شده‌اند.

منطق مدل

خروجی مدل یک شاخص ترکیبی با مبنای ۱۰۰ است و نرخ رسمی تورم نیست. مسیرها فقط برای نمایش تفاوت جهت و شدت سناریوها ساخته شده‌اند. برای تبدیل نمونه به مدل تحلیلی باید روابط رفتاری با داده تاریخی برآورد و عدم‌قطعیت گزارش شود. در کار تصمیم‌یار، این بخش باید همراه با روند زمانی و یک شاخص مکمل خوانده شود. اگر جهت چند شاخص با هم سازگار باشد، فرضیه تحلیلی قوی‌تر می‌شود؛ اگر ناسازگار باشند، همان ناسازگاری خود یک علامت برای بررسی تعریف شاخص، وقفه زمانی یا عامل سوم است. بنابراین خروجی مناسب این بخش «سؤال بهتر» و «نیاز داده روشن‌تر» است، نه یک حکم فوری.

سناریوی پایه

سناریوی پایه فرض می‌کند فشارهای موجود بدون تغییر ساختاری بزرگ ادامه پیدا کنند.این مسیر خط مبنا است تا کاربر اثر نسبی انتخاب‌های دیگر را ببیند.
در کار تصمیم‌یار، این بخش باید همراه با روند زمانی و یک شاخص مکمل خوانده شود. اگر جهت چند شاخص با هم سازگار باشد، فرضیه تحلیلی قوی‌تر می‌شود؛ اگر ناسازگار باشند، همان ناسازگاری خود یک علامت برای بررسی تعریف شاخص، وقفه زمانی یا عامل سوم است. بنابراین خروجی مناسب این بخش «سؤال بهتر» و «نیاز داده روشن‌تر» است، نه یک حکم فوری.

انضباط مالی و پولی

فرض می‌شود فشار تقاضای اسمی و تأمین مالی تورم‌زا به تدریج کمتر شود؛ بنابراین شیب شاخص نسبت به پایه پایین‌تر است.
عدد دقیق اثر واقعی نامعلوم است و نمودار صرفاً جهت سناریو را نشان می‌دهد.در کار تصمیم‌یار، این بخش باید همراه با روند زمانی و یک شاخص مکمل خوانده شود. اگر جهت چند شاخص با هم سازگار باشد، فرضیه تحلیلی قوی‌تر می‌شود؛ اگر ناسازگار باشند، همان ناسازگاری خود یک علامت برای بررسی تعریف شاخص، وقفه زمانی یا عامل سوم است. بنابراین خروجی مناسب این بخش «سؤال بهتر» و «نیاز داده روشن‌تر» است، نه یک حکم فوری.

شوک ارزی و عرضه

دو مسیر برای شوک هزینه‌ای در نظر گرفته شده است. جهش ارز یا اختلال عرضه می‌تواند فشار کوتاه‌مدت را تشدید کند.در تحلیل واقعی اندازه انتقال باید از داده بخشی و تاریخی برآورد شود. در کار تصمیم‌یار، این بخش باید همراه با روند زمانی و یک شاخص مکمل خوانده شود. اگر جهت چند شاخص با هم سازگار باشد، فرضیه تحلیلی قوی‌تر می‌شود؛ اگر ناسازگار باشند، همان ناسازگاری خود یک علامت برای بررسی تعریف شاخص، وقفه زمانی یا عامل سوم است. بنابراین خروجی مناسب این بخش «سؤال بهتر» و «نیاز داده روشن‌تر» است، نه یک حکم فوری.

نحوه خواندن نتیجه

فاصله خطوط بیانگر تفاوت سناریوهای فرضی است، نه فاصله پیش‌بینی‌شده نرخ تورم. هدف این است که تصمیم‌گیر درباره فرض‌ها، زمان اثر و شاخص‌های پایش پرسش دقیق‌تری مطرح کند. در کار تصمیم‌یار، این بخش باید همراه با روند زمانی و یک شاخص مکمل خوانده شود. اگر جهت چند شاخص با هم سازگار باشد، فرضیه تحلیلی قوی‌تر می‌شود؛ اگر ناسازگار باشند، همان ناسازگاری خود یک علامت برای بررسی تعریف شاخص، وقفه زمانی یا عامل سوم است. بنابراین خروجی مناسب این بخش «سؤال بهتر» و «نیاز داده روشن‌تر» است، نه یک حکم فوری.

محتوای مرتبط

تورم چگونه سنجیده می‌شود؟ از عدد شاخص تا تفسیر تصمیمی

تورم چگونه سنجیده می‌شود؟ از عدد شاخص تا تفسیر تصمیمی

راهنمای مفصل برای فهم CPI، تفاوت نرخ ماهانه، نقطه‌به‌نقطه و سالانه، وزن سبد، سال پایه و خطاهای رایج در خواندن آمار تورم.

تورم و نابرابری معیشتی؛ چرا همه یک تورم را تجربه نمی‌کنند؟

تورم و نابرابری معیشتی؛ چرا همه یک تورم را تجربه نمی‌کنند؟

تحلیل تفاوت فشار هزینه زندگی میان دهک‌ها، گروه‌های کالایی و خانوارهای شهری و روستایی و پیام آن برای سیاست حمایتی.

محرک‌های تورم در ایران؛ یک چارچوب چندکاناله برای تصمیم‌گیری

محرک‌های تورم در ایران؛ یک چارچوب چندکاناله برای تصمیم‌گیری

چارچوبی برای تحلیل کانال‌های پولی و اعتباری، بودجه، نرخ ارز، عرضه و انتظارات و پرهیز از توضیح تک‌علتی تورم.

مهار تورم؛ گزینه‌های سیاستی، محدودیت‌ها و بده‌بستان‌ها

مهار تورم؛ گزینه‌های سیاستی، محدودیت‌ها و بده‌بستان‌ها

مرور سیاست پولی، مالی، ارزی، سمت عرضه و حمایت اجتماعی با تأکید بر هماهنگی سیاست‌ها و هزینه‌های کوتاه‌مدت هر گزینه.

روند تورم ماهانه، نقطه‌ای و سالانه؛ بازه نمایشی ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳

نمایی ۱۸‌ماهه از سه معیار اصلی تورم برای نشان دادن تفاوت تکانه کوتاه‌مدت، فشار نقطه‌ای و انباشت سالانه در یک چارچوب صرفاً نمایشی.

الگوی تورم نقطه‌ای گروه‌های اصلی هزینه؛ سه مقطع نمایشی

مقایسه بصری تورم گروه‌های اصلی هزینه در سه مقطع نمایشی برای برجسته‌سازی تفاوت فشار قیمتی در خوراک، مسکن، حمل‌ونقل و خدمات.

تورم سالانه دهک‌های هزینه‌ای؛ مقایسه سه مقطع نمایشی

نمایش اختلاف تجربه تورمی دهک‌ها در سه مقطع برای برجسته‌سازی بعد توزیعی تورم و تفاوت فشار معیشتی میان گروه‌های درآمدی.

شکاف تورمی خانوار شهری و روستایی؛ بازه نمایشی ۱۲‌ماهه

نمایش هم‌زمان تورم شهری، روستایی و فاصله میان آن‌ها برای نشان دادن شکاف تورمی در مسیر زمانی.

خوراکی‌ها، غیرخوراکی‌ها و خدمات؛ ترکیب فشار تورمی

نمودار ترکیبی برای نمایش مسیر متفاوت خوراکی‌ها، غیرخوراکی‌ها و خدمات در یک بازه نمایشی ۱۲‌ماهه.

سهم بخش‌های اقتصادی از اشتغال؛ نمایی از بهار ۱۴۰۳

خدمات با ۵۳.۸ درصد بزرگ‌ترین بخش اشتغال بوده، صنعت ۳۱.۰ درصد و کشاورزی ۱۵.۱ درصد از اشتغال را در اختیار داشته‌اند.

روند تورم اجاره مسکن؛ بازه نمایشی ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳

تورم ماهانه اجاره از ۱.۶ درصد در فروردین به ۲.۳ درصد در تیر رسید؛ تورم نقطه‌به‌نقطه در همین دوره حدود ۳۱ درصد باقی مانده است.

تورم نقطه‌ای اجاره در مقایسه با تورم عمومی؛ بازه نمایشی ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳

در چهار ماه نخست ۱۴۰۳ تورم نقطه‌ای اجاره حدود ۳۱ درصد بوده، در حالی که تورم عمومی نقطه‌ای از ۷۳.۵ تا ۸۷.۹ درصد قرار داشته است.